پژوهش‌نامه جریان‌شناسی شعر و داستان ادبیات معاصر ایران

پژوهش‌نامه جریان‌شناسی شعر و داستان ادبیات معاصر ایران

بررسی و تحلیل عنصر زمانمندی در رمان «هزار خورشید تابان» بر اساس نظریه گفتمان روایت ژرار ژنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری. زبان و ادبیات فارسی، گرایش عرفانی، دانشگاه اصفهان
10.22034/pmlj.2026.14683.1059
چکیده
زمانمندی در روایت از مهم‌ترین مباحث مدنظر پژوهشگران بوده است. ژرار ژنت، نظریه‌پرداز ساختارگرای فرانسوی، با تفاوت قائل شدن میان زمان داستان و زمان متن، زمان پریشی را در سه مبحث نظم، تداوم، بسامد ارائه می‌دهد و آن را موجب تأثیرگذاری و جذابیت بیشتر متن می‌داند. هدف این مقاله بررسی زمانمندی، در رمان هزار خورشید تابان بر مبنای نظریه روایت‌شناسی ژرار ژنت است تا بدین‌وسیله به شناخت بهتری نسبت به مؤلفه‌های روایی این رمان برسیم. در این پژوهش که با رویکرد توصیفی_ تحلیلی انجام‌شده است به این نتیجه رسیدیم که خالد حسینی، با گذشته‌نگری درونی و بیرونی به معرفی شخصیت‌ها یا حوادث پرداخته است. رفتن به آینده تنها زمانی رخ می‌دهد که راوی قصد دارد با بیان درگیری ذهنی شخصیت‌ها و آینده‌نگری، سرنوشت آنان را به مخاطب نشان ‌دهد. نویسنده در مبحث تداوم هر چهار حالت آن را به‌کاربرده است. با توجه به طولانی بودن زمان داستانی، نویسنده در زمان روایی بیشتر از حذف و خلاصه گویی استفاده کرده و موجب مثبت شدن شتاب داستان شده است، همچنین با درنگ توصیفی به معرفی شخصیت، مکان و رخدادها دست‌زده و شتاب داستان را منفی کرده است. در مبحث بسامد نیز، نویسنده هر سه نوع آن را به کار برده است. می‌توان گفت نویسنده بنا به لزوم از زمان پریشی استفاده کرده و تنها هدف او، استفاده از جنبه‌ی هنری این تکنیک نبوده است. درمجموع می‌توان گفت روایتگر، ساده‌ترین زمان روایی را برای پیشبرد حوادث داستان انتخاب کرده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analysis of the element of time structure in the novel "A Thousand Splendid Suns" based on Gerard Genette's Narrative Discourse theory

نویسنده English

fatemeh rahmanifard
PhD candidate in Persian Language and Literature, University of Esfahan, Esfahan, Iran.
چکیده English

Time structure has been one of the most important topics in narrative discourse according to researchers. Gérard Genette, the French structuralist, introduces the concept of narrative time in three aspects: order, duration, and frequency by differentiating between the story time and the text time which affects the impact and attraction of the text as he believes. The objective of this article is to examine the time structure in the novel A Thousand Splendid Suns based on Gérard Genette’s narrative theory, aiming to gain better insights into the narrative elements of this novel. In this descriptive-analytical study, we found that Khaled Hosseini delves into character and event introductions through both internal and external retrospection. The leap into the future occurs only when the narrator intends to reveal the characters’ destinies through mental conflict and foresight. The author employs all four modes of duration. Due to the long story time, the author

کلیدواژه‌ها English

Khaled Hosseini؛ contemporary novel؛ time؛ chronology
Genet
theory of narration
A Thousand Splendid Suns